Vendimet e fundit të qeverisë shqiptare për t’i hapur rrugën investimeve private dhe betonizimit në zonat e mbrojtura natyrore, veçanërisht në Parkun Kombëtar Vjosa-Nartë dhe në Dalan të Zvërnecit, kanë sjellë një reagim të ashpër nga shoqëria civile dhe përfaqësitë e diasporës. Aktivistja e njohur për angazhimin e saj në çështjet e diasporës dhe përvojën e gjatë ndërkombëtare në vende me standarde të konsoliduara demokratike si Norvegjia, SHBA, Franca dhe Zvicra përmes këtij reagimi publik drejtuar Delegacionit të Bashkimit Evropian në Tiranë, kërkon monitorim më të rreptë të situatës, pikërisht në një periudhë kur Shqipëria ndodhet në procesin e negociatave për anëtarësim në BE.
Përmes një analize therëse, Hyka ngre alarmin se konceptet si “Investim Strategjik” apo “Resort Elitar” po përdoren si mburojë për të fshehur privatizimin e horizontit dhe kufizimin e hapësirave publike për qytetarët.
Me mbi 25 vite eksperiencë në sektorin e telekomunikacionit, teknologjisë së informacionit dhe menaxhimit të projekteve komplekse ndërkombëtare, Hyka sjell në debatin publik jo vetëm ndjeshmërinë qytetare, por edhe një këndvështrim profesional të formuar në mjedise ku zhvillimi ekonomik dhe mbrojtja e natyrës ecin paralelisht.
Në analizën e saj, ajo paralajmëron se koncepte si “Investim Strategjik” apo “Resort Elitar” po përdoren gjithnjë e më shumë si terma që maskojnë privatizimin e vijës bregdetare dhe tkurrjen e hapësirave publike për qytetarët.
Sipas Hykës, mënyra se si trajtohen sot pasuritë natyrore të Shqipërisë do të jetë një provë e rëndësishme për seriozitetin e institucioneve shqiptare ndaj standardeve europiane, transparencës dhe interesit publik.
Postimi i plotë:
Aman, mos na publikoni më pamje të tilla si kjo nga Puka!
Se sa herë shohim një perlë të paprekur të Shqipërisë, na hyn frika se mos pas pak shpallet “Investim Strategjik”, “Resort Elitar”, “Projekt Turistik i Nivelit të Lartë” apo ndonjë emër tjetër i bukur që zakonisht paraprin betonin…
Dhe pastaj fillon historia:
Pak beton këtu.Pak gardh atje.
Pak privatizim i horizontit.
Pak kufizim i aksesit për qytetarët.
Derisa një ditë kuptojmë se kemi humbur pikërisht atë që i bënte këto vende të veçanta. Dhe si Puka kemi disa të tilla që nuk duhet të përfundojnë në fatin e bregdetit shqiptar
Ndonjëherë zhvillimi më i mençur është të dish çfarë të ruash, jo vetëm çfarë të ndërtosh.
Të nderuar Delegacion i BE-së në Shqipëri, Bashkimi Evropian në Shqipëri Përpara se Shqipëria të anëtarësohet në Bashkimin Evropian, ndoshta ne duhet të kërkojmë një program të detyrueshëm tre-mujor praktike dhe certifikimi në një nga vendet Nordike për të gjithë anëtarët e Parlamentit, ministrat, kryetarët e bashkive dhe zyrtarët e lartë publikë.
Lëndët duhet të përfshijnë:
Si ta doni dhe t’i shërbeni vendit tuaj më shumë se mandatit tuaj politik.
Si të zhvilloni turizmin pa shkatërruar pikërisht natyrën që tërheq vizitorët.
Si të balanconi rritjen ekonomike me mbrojtjen e mjedisit dhe interesin publik.
Si të mendoni përtej zgjedhjeve të ardhshme dhe të ndërtoni për gjeneratën e ardhshme.
Si të kuptoni se pyjet, lumenjtë, malet, lagunat dhe vijat bregdetare nuk janë tokë e zbrazët që pret betonin, por asete strategjike kombëtare.
Rastet studimore mund të përfshijnë:
Vjosa–Narta dhe Aeroporti i Vlorës.
Konflikti në vazhdim në Zvërnec.
E ardhmja e Rivierës Shqiptare.
Aeroporti i Kukësit.
Transformimi i Portit të Durrësit.
Dhe një provim final i thjeshtë: Si e dalloni zhvillimin që pasuron një komb nga zhvillimi që thjesht pasuron disa individë?
Sepse pas viteve të tëra duke dëgjuar fjalët “investim strategjik”, “turizëm elitare” dhe “zhvillim ekonomik”, shumë shqiptarë po fillojnë të bëjnë disa pyetje të thjeshta: Çfarë saktësisht kemi fituar? Më shumë vende pune? Më shumë mundësi për komunitetet lokale? Më shumë prosperitet për të gjitha grupet sociale? Apo kemi humbur gjithashtu hapësirën publike, trashëgiminë natyrore, transparencën dhe një pjesë të Shqipërisë që na bënte krenarë në radhë të parë?
Kur një lagunë e mbrojtur bëhet aeroport, a është ai zhvillim? Kur qytetarët protestojnë në Zvërnec dhe zvarriten teksa mbrojnë një thesar kombëtar, a është ai zhvillim? Kur kilometra vije bregdetare rrethohen progresivisht, privatizohen ose bëhen të paaksesueshme, a është ai zhvillim? Kur asetet strategjike transferohen pa një debat të qartë publik mbi përfitimet kombëtare afatgjata, a është ai zhvillim? Kur shqiptarët e rinj vazhdojnë të largohen në kërkim të mundësive tjetërkund, pavarësisht gjithë këtyre “investimeve strategjike”, a është ai zhvillim?
Vendet më të suksesshme në Evropë nuk u pasuruan duke shkatërruar thesaret e tyre natyrore, por duke i mbrojtur ato, duke i menaxhuar ato me mençuri dhe duke ia kaluar ato të paprekura gjeneratës së ardhshme.
Një pyll nuk është tokë e zbrazët që pret betonin. Një lagunë nuk është hapësirë e çuar dëm që pret investitorët. Një vijë bregdetare nuk është një mall. Ato janë asete kombëtare.
Dhe masa reale e udhëheqjes me vizion nuk është ajo që ndërton, është ajo që zgjedh të ruash. Sepse një resort mund të ndërtohet në dy vjet. Një ekosistemi natyror mund t’i duhen shekuj për t’u krijuar dhe vetëm ditë për t’u shkatërruar.
Ndoshta kjo është pyetja më e rëndësishme për Shqipërinë në vitin 2026: Çfarë lloj vendi duam t’u lëmë fëmijëve tanë?
