Shkruan: Azgan Haklaj
DOSSJER!
KU JANË PROVAT?
385 – NDALIME – 303 TORTURA – 49 TRAJTIME MIZORE -96 VRASJE!
DHE 6 AKUZA PËR KRIME KUNDËR NJERËZIMIT
DOSJE PUBLIKE PËR PROVAT, EPISODET, DËSHMITË, DOKUMENTET DHE ARSYETIMIN GJYQËSOR!
Më 16 shtator 2026, trupi Gjykues i Dhomave të Specializuara të Kosovës shpalli katër të akuzuarit penalisht përgjegjës për katër kategori krimesh lufte:
385 persona -arrestim dhe ndalim i paligjshëm ose arbitrar, 303 persona- torturë, 49 persona trajtim- mizor, 96 persona -vrasje.
Por aktakuza përmbante edhe një bllok tjetër të rëndësishëm:
6 KRIME TË PRETENDUARA KUNDËR NJERËZIMIT!
Përndjekje, burgim, akte të tjera çnjerëzore ,torturë,
vrasje , zhdukje me forcë.
Këtu duhet bërë ndarja juridike.
Këto gjashtë pika ishin pjesë e aktakuzës, por më 16 shtator 2026 trupi gjykues i shpalli katër të akuzuarit të pafajshëm për krimet kundër njerëzimit, pasi arriti në përfundimin se prokuroria nuk kishte provuar përtej dyshimit të arsyeshëm ekzistencën e një sulmi të gjerë ose sistematik kundër një popullsie civile.
OBJEKTI I DOSSJER-IT
Ne nuk do t’i përziejmë kategoritë.
Ky DOSSJER do t’i marrë njëra pas tjetrës dhe do t’i vendosë përballë aktgjykimit, provave dhe materialeve të procesit.
DOSJA I
385- NDALIME – ARRESTIME ARBITRARE!
Për çdo episod:
Personi, vendi, koha, akuza, prova, dëshmitari → dokumenti, arsyetimi i gjykatës.
DOSJA II
303 -TORTURA!
303 raste, episode konkrete, prova, dëshmi → dokumente, arsyetimi gjyqësor.
DOSJA III
49 – TRAJTIME MIZORE
49 raste, episode konkrete, prova, dëshmi, dokumente arsyetimi i gjykatës.
DOSJA IV
96 -VRASJE
96 raste , 96 viktima, episode, prova, dëshmi, dokumente, arsyetimi gjyqësor.
Kjo kategori do të trajtohet si dosje më vete, me gjurmimin e secilit episod dhe të bazës provuese përkatëse.
DOSJA V
6 KRIME TË PRETENDUARA KUNDËR NJERËZIMIT
Përndjekje, burgim, akte të tjera çnjerëzore, torturë vrasje, zhdukje me forcë.
Këtu pyetja juridike është tjetër:
Çfarë kërkonte të provonte prokuroria?
Cilat elemente juridike duhej të provoheshin?
Cilat prova u paraqitën?
Çfarë vlerësoi trupi gjykues?
Përse arriti në përfundimin se elementi i sulmit të gjerë ose sistematik nuk ishte provuar përtej dyshimit të arsyeshëm?
MATRICA E MADHE E DOSSJER-IT!
Kategoria.
Numri.
Rezultati në aktgjykim
Arrestim, ndalim i paligjshëm ose arbitrar.
385- fajësi për krime lufte, torturë
303 -fajësi për krim lufte, trajtim mizor.
49- fajësi për krim lufte, vrasje.
96- fajësi për krim lufte, përndjekje.
Pafajësi për krim kundër njerëzimit.
Pafajësi për krim kundër njerëzimit, akte të tjera çnjerëzore.
Pafajësi për krim kundër njerëzimit, torturë
Pafajësi për krim kundër njerëzimit, vrasje.
Pafajësi për krim kundër njerëzimit, zhdukje me forcë.
Pafajësi për krim kundër njerëzimit.
PYETJA E DOSSJER-IT
KU JANË PROVAT?
Jo si pyetje për një numër të vetëm.
Jo si hamendësim.
Jo si gjykim paraprak mbi provat.
Por si kërkesë për gjurmueshmëri.
Cili episod?
Cila viktimë?
Cili vend?
Cila datë?
Cila provë?
Cili dëshmitar?
Cili dokument?
Cila ekspertizë?
Cila deklaratë?
Cili eksponat?
Cili paragraf i aktgjykimit?
Si u vlerësua prova?
Si u lidh prova me episodin?
Dhe si u lidh ajo me përgjegjësinë individuale të secilit të akuzuar?
134 DËSHMITARË!
Në proces dëshmuan 134 dëshmitarë:
125 të thirrur nga ZPS-ja,
2 nga mbrojtja e viktimave,
7 nga mbrojtja.
Procedurat e provave u mbyllën më 18 dhjetor 2025.
ZPS-ja ka deklaruar gjithashtu se gjatë procesit u pranuan rreth 3,000 eksponate.
Kjo e bën edhe më konkrete pyetjen e këtij DOSSJERI:
KU ËSHTË GJURMA E PROVËS?
Jo thjesht:
“Ka prova.”
Por:
CILA PROVË?
PËR CILIN EPISOD?
PËR CILËN VIKTIMË?
E PARAQITUR NGA KUSH?
E VLERËSUAR SI?
DHE E LIDHUR ME CILIN KONKRET TË AKUZUAR?
PARIMI I DOSSJER-IT
Ky DOSSJER nuk do të ndërtojë përfundime mbi hamendësime.
Ai do të ndjekë vetëm gjurmën dokumentare dhe gjyqësore:
FAKTET.
EVIDENCAT.
DOKUMENTET.
DËSHMITË.
EKSPERTIZAT.
EPISODET.
ARSYETIMI GJYQËSOR.
GJURMUESHMËRIA.
ASGJË E SAJUAR.
ASGJË E HAMENDËSUAR.
ÇDO PRETENDIM PËRBALLË DOKUMENTIT.
ÇDO EPISOD PËRBALLË PROVËS.
ÇDO PROVË PËRBALLË AKTGJYKIMIT.
ÇDO PËRFUNDIM PËRBALLË ARSYETIMIT GJYQËSOR.
DOSSJER!
385 + 303 + 49 + 96.
DHE 6 AKUZAT PËR KRIME KUNDËR NJERËZIMIT
FAKTET.
PROVAT.
DËSHMITË.
DOKUMENTET.
ARSYETIMI.
GJURMUESHMËRIA.
Kjo nuk është një dosje hamendësimesh.
Është një kërkesë për transparencë, verifikueshmëri dhe gjurmueshmëri të provave mbi të cilat është mbështetur aktgjykimi.
Dokumenti përballë dokumentit.
Prova përballë provës.
Episodi përballë arsyetimit gjyqësor.
DOSSJER!
KU JANË PROVAT?
