Shkruan: Azgan Haklaj
Platforma hibride e enklavizimit të kombit shqiptar dhe sfida për Kosovën!
Ballkani po hyn në një fazë ku status quo-ja nuk mund të merret më si e përhershme.
Përballë materializimit të projekteve politike, ekonomike, kulturore dhe mediatike që artikulohen nën konceptin e “Botës Serbe”, shqiptarët nuk mund të përgjigjen me heshtje, fragmentim dhe reagime të çastit.
Nevojitet veprim i shpejtë, por me maturi.
Veprim i bashkërenduar, por institucional.
Veprim kombëtar, por i orientuar drejt aleancave euroatlantike.
GODITJA NDAJ UÇK-së DHE RREZIKU I ENKLAVIZIMIT!
Vendimi i 16 shtatorit 2026 i Dhomave të Specializuara të Kosovës e ka futur çështjen në një fazë të re juridike dhe politike.
Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi u shpallën fajtorë në shkallë të parë për disa vepra penale të luftës dhe u dënuan përkatësisht me 25, 18, 13 dhe 25 vjet burgim.
Në të njëjtën kohë, të katër u shpallën të pafajshëm për gjashtë akuzat për krime kundër njerëzimit. Vendimi nuk është përfundimtar dhe palët kanë të drejtë ankimi, prandaj beteja juridike nuk përfundon me shpalljen e këtij vendimi.
Apelimi duhet të jetë maksimalisht profesional.
Kosova duhet të forcojë ekipet juridike me ekspertizë ndërkombëtare dhe me përvojë të thellë në të drejtën penale ndërkombëtare.
Çdo pretendim për shkelje procedurale, standarde të provës apo probleme në vlerësimin e provave duhet të shqyrtohet me rigorozitet juridik, sepse
përgjegjësia penale është individuale.
Ajo nuk mund të shndërrohet në përgjegjësi historike të një populli dhe gjykimi i individëve nuk mund të shndërrohet në gjykimin e një lufte dhe të një populli.
DHE NJË ZË NGA NATO!
Në këtë debat nuk mund të anashkalohet reagimi i gjeneralit amerikan Wesley Clark, ish-komandantit Suprem të NATO-s gjatë luftës së Kosovës.
Pas shpalljes së vendimit, Clark deklaroi se ishte i tronditur e i zemëruar dhe tha se, bazuar në atë që kishte parë dhe në dëshminë e tij në gjykatë, nuk kishte parë prova që, sipas tij, ta justifikonin një vendim të tillë.
Ai kujtoi bashkëpunimin me UÇK-në dhe tha se e kishte njohur Thaçin gjatë luftës dhe në Rambuje.
Kjo deklaratë nuk zëvendëson vendimin e gjykatës dhe nuk është provë juridike në vetvete.
Por është një dëshmi publike që duhet të jetë pjesë e debatit historik dhe politik, sepse Clark nuk e ka parë Kosovën nga larg.
Ai ishte një prej aktorëve kryesorë të NATO-s në konfliktin e vitit 1999 dhe ka dëshmuar edhe në procesin gjyqësor.
Në një dëshmi të mëparshme në Hagë, Clark kishte përshkruar UÇK-në si grupe të pavarura të motivuara për të luftuar dhe kishte thënë se nuk kishte parë një strukturë të unifikuar komanduese në kuptimin klasik, prandaj, çdo provë duhet të peshohet me standardin e drejtësisë, jo me peshën e propagandës.
NGA “GEORGE WASHINGTON I KOSOVËS” TE BANKA E TË AKUZUARVE!
Ekziston edhe një kontrast tjetër historik që nuk mund të lihet jashtë.
Në një periudhë të mëparshme të shtetndërtimit të Kosovës, Hashim Thaçi ishte një prej figurave kryesore politike të vendit dhe gëzonte mbështetje të rëndësishme ndërkombëtare.
Gjatë një vizite në Shtëpinë e Bardhë, atëherë zëvendëspresidenti amerikan Joe Biden e kishte cilësuar Thaçin si “George Washington of Kosovo”.
Sot, i njëjti personalitet historik-politik i Kosovës është dënuar në shkallë të parë nga Dhomat e Specializuara dhe ndodhet përpara një procesi apelimi.
Ky kontrast nuk është argument për fajësi apo pafajësi.
Por është një fakt politik dhe historik që kërkon të kuptojmë se si ndryshojnë perceptimet ndërkombëtare dhe se si një figurë e luftës dhe e shtetndërtimit mund të kalojë nga një simbol i mbështetur nga aleatët në një të akuzuar dhe të dënuar në një proces penal.
Historia duhet të analizohet në tërësinë e saj, jo të shkëputet në fragmente.
TË MBROSH POPULLIN TËND, NË MËNYRË PRIMITIVE APO TA SHESËSH NË MËNYRË MODERNE?
Historia njeh dy mënyra të rrezikshme për ta humbur një popull.
E para është ta mbrosh atë në mënyrë primitive:
Me emocion, me retorikë, me përplasje të pakontrolluara dhe pa strategji institucionale.
E dyta është edhe më e rrezikshme:
Ta shesësh në mënyrë moderne, përmes marrëveshjeve të errëta, interesave të ngushta, pazareve politike, fragmentimit institucional dhe projekteve që paraqiten si zgjidhje, ndërsa dobësojnë subjektivitetin kombëtar.
Shekulli XXI nuk i zhduk format e vjetra të konfliktit; i modernizon ato.
Sot një popull nuk kërcënohet vetëm me tanke dhe ushtri.
Mund të dobësohet përmes diplomacisë, ekonomisë, informacionit, demografisë, kulturës, kontrollit të narrativës historike dhe krijimit të strukturave që fragmentojnë hapësirën e tij politike.
Prandaj Besëlidhja Shqiptare nuk duhet të jetë një thirrje për konflikt, por një platformë për organizim.
Jo mbrojtje primitive.
Jo shitje moderne.
Mbrojtje moderne e interesit shqiptar.
Me shtet, diplomaci, ekonomi, drejtësi, kulturë, arsim, siguri dhe aleanca.
Sepse pyetja e kohës nuk është vetëm:
Kush na kërcënon?
Pyetja është edhe:
A dimë ne ta mbrojmë veten pa u kthyer në atë që kundërshtojmë dhe pa lejuar që të tjerët të negociojnë të ardhmen tonë në emrin tonë?
Kjo është sfida e Besëlidhjes Shqiptare:
Ta mbrojmë Kombin Shqiptar me mjetet e shekullit XXI.
KOSOVA KA NEVOJË PËR NJË PRESIDENT KONSENSUAL!
Në këtë moment të rëndë institucional dhe politik, Kosova duhet të kërkojë me urgjencë një president konsensual.
Një figurë që të mund të qëndrojë mbi ndarjet partiake.
Një personalitet që njeh luftën, paqen, institucionet dhe diplomacinë.
Një figurë që mund të komunikojë me shumicën, opozitën, komunitetet dhe aleatët ndërkombëtarë.
Në këndvështrimin tim, kjo figurë duhet të kërkohet nga opozita dhe emri që do të shtroja në tryezën e këtij konsensusi është RAMUSH HARADINAJ.
Një personazh i lidhur drejtpërdrejt me historinë e luftës së Kosovës dhe me rrugën e saj politike pas luftës.
Pikërisht për këtë arsye, kandidatura e tij mund të vendoset në tryezë jo si privilegj i një partie, por si propozim për një figurë bashkuese të republikës.
Nuk bëhet fjalë për imponim.
Bëhet fjalë për konsensus.
Në një moment kur Kosova ka nevojë të bashkojë institucionet, forcat politike dhe shoqërinë, Presidenti duhet të jetë një pikë takimi, jo një tjetër vijë ndarëse.
TAKIM URGJENT I QEVERIVE SHQIPTARE!
Tirana dhe Prishtina duhet të thërrasin një takim urgjent institucional.
Jo për deklarata emocionale, por për një agjendë të përbashkët strategjike shqiptare.
Në tryezë duhet të jenë:
Siguria e Kosovës.
Jntegrimi euroatlantik.
Anëtarësimi i Kosovës në NATO.
Mbrojtja e identitetit kombëtar.
Koordinimi diplomatik.
Mbështetja juridike ndërkombëtare.
Zhvillimi ekonomik.
Mbrojtja e shqiptarëve në rajon.
TAKIM URGJENT I PARLAMENTEVE SHQIPTARE!
Duhet të mblidhen edhe parlamentet dhe përfaqësuesit politikë shqiptarë për të diskutuar një platformë të përbashkët kombëtare.
Shqiptarët në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut, Mal të Zi dhe Luginën e Preshevës duhet të kenë një mekanizëm koordinimi politik e institucional.
Kjo është ajo që unë do ta quaja:
BESËLIDHJA SHQIPTARE!
Jo kundër dikujt.
Për veten tonë.
REZOLUTË PËR KRIMET E REGJIMIT TË MILLOSHEVIÇIT!
Parlamentet shqiptare duhet të shqyrtojnë një rezolutë të posaçme për dokumentimin dhe dënimin politik e moral të krimeve të regjimit të Slobodan Millosheviçit në Kosovë dhe në hapësirat e tjera të ish-Jugosllavisë, mbi bazën e dokumentacionit dhe vendimeve ndërkombëtare.
Historia nuk mund të shkruhet duke shkëputur luftën e Kosovës nga konteksti i saj.
Nuk mund të fillohet historia në vitin 1998 dhe të fshihet ajo që i parapriu.
Parlamenti i Kosovës duhet të miratojë një rezolutë që nuk njeh vendimin e Gjykatës së Hagës!
PLATFORMË KOMBËTARE PËR RUAJTJEN E IDENTITETIT!
Nevojitet një platformë kombëtare për:
gjuhën, historinë, kulturën, arkivat, trashëgiminë, dokumentimin dhe kujtesën kombëtare shqiptare.
Historia duhet të mbrohet me dokumente.
Kërkimi shkencor duhet të jetë mburoja e saj.
Arkivat duhet të jenë të hapura.
Dëshmitë duhet të ruhen.
Dhe manipulimi historik duhet të përballet me faktin, dokumentin dhe argumentin.
KOSOVA DREJT NATO-s!
Në kushtet e reja të sigurisë, duhet të intensifikohet me urgjencë diplomacia për anëtarësimin e Kosovës në NATO.
Kjo kërkon koordinim të Prishtinës dhe Tiranës me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët evropianë.
Kosova duhet të forcojë njëkohësisht institucionet e saj të sigurisë dhe lidhjet euroatlantike.
BASHKIMI KOMBËTAR SI VIZION!
Bashkimi kombëtar mbetet një ide historike dhe politike që shqiptarët kanë të drejtë ta diskutojnë.
Por në shekullin XXI ai duhet të trajtohet përmes demokracisë, vullnetit qytetar, institucioneve, integrimit evropian dhe respektimit të së drejtës ndërkombëtare.
Sepse bashkimi më i fortë fillon nga bashkimi i vizionit, fuqisë institucionale dhe vetëdijes kombëtare.
KOHA E BESËLIDHJES SHQIPTARE!
Kur përballë nesh shfaqen projekte të reja rajonale, shqiptarët nuk mund të mbeten objekt i historisë.
Duhet të bëhemi subjekt i saj.
Kosova nuk mbrohet vetëm në gjykatë.
Mbrohet në diplomaci.
Në NATO.
Në ekonomi.
Në universitete.
Në arkiva.
Në kulturë.
Në parlament.
Në çdo institucion ku përcaktohet e ardhmja.
Dhe sot mesazhi duhet të jetë i qartë:
Një komb që e di historinë e vet nuk lejon që historia t’i shkruhet nga të tjerët.
Një komb që kërkon drejtësi nuk kërkon hakmarrje.
Një komb që kërkon bashkim nuk kërkon përplasje.
Kërkon organizim.
Kërkon dinjitet.
Kërkon drejtësi.
Kërkon siguri.
Kërkon institucione.
Kërkon aleanca.
Kjo është Besëlidhja Shqiptare.
Për Kosovën.
Për Shqipërinë.
Për shqiptarët kudo që jetojnë.
Për paqen dhe sigurinë e Ballkanit.
Për të ardhmen.
