Shkruan: Agron Dedivanaj
Drejtor i shkollës shqipe në Michigan
Shpresoj që qendrat fetare do të marrin shembull tek Papa Leo i XIV, i cili ka theksuar qartë rëndësinë e ndarjes së roleve ndërmjet autoritetit shpirtëror dhe atij politik, duke nënvizuar se çështjet politike duhet të drejtohen nga aktorët përkatës institucionalë, sipas traditës dhe rendit të përcaktuar.
Në një rend shoqëror demokratik dhe pluralist, ndarja funksionale ndërmjet institucioneve përbën një nga parimet themelore për ruajtjen e stabilitetit dhe të kohezionit social. Në këtë kontekst, raporti ndërmjet institucioneve fetare dhe sferës politike kërkon një qasje të matur, të balancuar dhe të bazuar në parime të qarta normative.
Institucionet fetare kanë një rol të pazëvendësueshëm në formësimin e dimensionit etik dhe shpirtëror të shoqërisë. Ato kontribuojnë në kultivimin e vlerave universale si drejtësia, solidariteti, paqja dhe mirëkuptimi ndërnjerëzor.
Pikërisht për këtë arsye, kultet fetare në mënyrë kategorike nuk duhet të merren me politikë, në mënyrë që të ruajnë integritetin, paanshmërinë dhe besueshmërinë e tyre përballë të gjithë besimtarëve.
Përfshirja direkte në proceset politike-partiake rrezikon të komprometojë neutralitetin e institucioneve fetare dhe të kufizojë karakterin e tyre gjithëpërfshirës. Një angazhim i tillë mund të krijojë perceptime të instrumentalizimit të besimit për qëllime politike, duke dëmtuar raportin e besimit ndërmjet udhëheqësve fetarë dhe komuniteteve të tyre.
Nga ana tjetër, legjitimiteti i proceseve demokratike mbështetet mbi ushtrimin e lirë dhe të pavarur të vullnetit qytetar. Çdo përpjekje për të orientuar apo ndikuar në mënyrë të drejtpërdrejtë zgjedhjet politike të individëve, sidomos përmes autoritetit fetar, mund të perceptohet si cenim i autonomisë së ndërgjegjes dhe i pluralizmit politik.
Në planin sociologjik dhe historik, ndërthurja e tepruar e fesë me politikën ka prodhuar shpesh ndarje të thella brenda komuniteteve, duke dobësuar kapitalin social dhe duke minuar unitetin qytetar.
Përkundrazi, një distancë funksionale dhe një bashkëjetesë e harmonizuar ndërmjet këtyre dy sferave kontribuon në forcimin e stabilitetit institucional, në ruajtjen e paqes sociale dhe në zhvillimin e një kulture dialogu të qëndrueshëm.
Prandaj, respektimi i kufijve ndërmjet rolit shpirtëror të institucioneve fetare dhe përgjegjësive politike të aktorëve shtetërorë nuk është vetëm një çështje parimore, por një domosdoshmëri për funksionimin e shëndetshëm të një shoqërie demokratike.
