Nga: Muhamed Berzati
Në psikologjinë e suksesit ekziston një kurth i rrezikshëm i quajtur “Survivorship Bias” (Anshmëria e të Mbijetuarit). Në vitet ’40, matematikani Abraham Wald ndryshoi rrjedhën e historisë duke parë aty ku askush tjetër nuk shikonte. Ndërsa gjeneralët numëronin vrimat e plumbave mbi avionët që ktheheshin në bazë, Wald kuptoi se ato vrima ishin dëshmia e mbijetesës, jo dëshmitarë të dështimit. Ai e dinte se rreziku i vërtetë fshihej te pikat ku nuk kishte asnjë shenjë: te motori dhe kabina, sepse ata që goditeshin aty nuk ktheheshin kurrë për të treguar historinë e tyre.
Ky fenomen na jep një mësim brutal: suksesi nuk vjen duke riparuar pjesët e goditura që shohim, por duke forcuar ato pika kritike që i rrëzuan të tjerët në heshtje.
Menaxhimi i një Krize, jo i një Trofeu
Të marrësh përsipër drejtimin e një strukture pas një periudhe turbullencash nuk është një trofe; është fitimi i të drejtës për të menaxhuar një krizë. Kur ulet pluhuri i betejës, ajo që mbetet pas është shpesh një fushë e djegur. Përplasjet e së kaluarës kanë lënë pas humbje besimi, vështirësi financiare dhe një kredibilitet të lëkundur deri në themel. Në këtë pikë, titujt dhe pozicionet nuk kanë asnjë vlerë nëse “motori” i besimit është i dëmtuar.
Arti i Mbijetesës në Kaos
Vetëm ata që zotërojnë artin e mbijetesës në kaos arrijnë t’i bëjnë gjërat të lëvizin. Ky art nuk kërkon festim, por gjakftohtësi për të parë te “varreza” e gabimeve të kaluara dhe për të rindërtuar saktësisht aty ku të tjerët u thyen.
Ne jemi plotësisht të vetëdijshëm: detyra jonë primare nuk është thjesht mbijetesa, por mbi të gjitha mospërsëritja e historisë. Pozicionet tona sot nuk janë simbole suksesi, por mjete pune për të riparuar një sistem të dëmtuar.
Shenjat e Para të Shpresës
Ndonëse pesha e pasojave të keqmenaxhimit të thellë është ende prezente, sot po fillojmë të shohim frytet e para të një qasjeje ndryshe. Sinjalet e para të stabilitetit dhe hapat e matur që janë ndërmarrë po japin shenja të qarta se gjërat kanë filluar të ecin nga e mbara (të paktën ashtu duken në shikim të parë).
Kjo shpresë e re nuk buron nga fjalët, por nga një art i ri menaxhimi që po vë interesin e përbashkët mbi çdo krizë të trashëguar.
Ne jemi këtu për të vërtetuar se mësimi u nxor — se kjo fushë e djegur mund të gjelbërojë sërish përmes integritetit dhe transparencës. Ky është një test që sapo ka filluar, por vendosmëria për të blinduar pikat tona të dobëta po tregon se drejtimi i ri është ai i duhuri.
Pyetja që duhet të na udhëheqë çdo ditë është:
A po e blindojmë motorin e besimit, apo po numërojmë thjesht vrimat e plumbave të së kaluarës?
Tetovë, 30 Janar 2026
©️ 2026, Muhamed Berzati. Të gjitha të drejtat e rezervuara.