Nga Yllka Lezo
Në garën e zgjedhjeve lokale të 7 majit në Britaninë e Madhe, Arben Neza është një nga katër kandidatët shqiptarë që synojnë të forcojnë përfaqësimin e diasporës shqiptare në institucionet publike britanike. Kandidimi i tij për herë të dytë në Këshillin Bashkiak të Enfield-it nuk është thjesht një ambicie politike, por një vazhdimësi e një vizioni të qartë: ndërtimin e një shoqërie më gjithëpërfshirëse, ku integrimi, përfaqësimi dhe bashkëpunimi ndërkomunitar shihen si shtyllat kryesore të suksesit.
Me një histori personale emigracioni, integrimi dhe angazhimi publik, Neza përfaqëson një brez të ri shqiptarësh që synojnë të sfidojnë stereotipet, të ndryshojnë perceptimet e padrejta dhe të dëshmojnë se shqiptarët në Britani janë pjesë aktive e zhvillimit politik, social dhe ekonomik të vendit. Për të integrimi nuk matet vetëm përmes historive të jashtëzakonshme të suksesit, por edhe përmes kontributit të përditshëm të njerëzve të zakonshëm — familjeve, profesionistëve, punëtorëve dhe qytetarëve që ndërtojnë çdo ditë jetën e tyre me ndershmëri dhe përkushtim. Ai beson se narrativa e shqiptarëve në Britani duhet të pasqyrojë jo vetëm arritjet elitare, por edhe realitetin më të gjerë të një komuniteti që kontribuon në mënyra të shumta në shoqërinë britanike.
Në këtë për Diaspora Shqiptare, ai ndan vizionin e tij për një shoqëri më të barabartë, përfaqësimin real të emigrantëve dhe rëndësinë e krijimit të një imazhi më të drejtë për shqiptarët në Britani — një imazh që ndërtohet jo vetëm nga sukseset e mëdha, por edhe nga puna, integriteti dhe kontributi i heshtur i përditshëm i komunitetit.
Z. Neza kandidoni për herë të dytë për Këshillin Bashkiak të Enfield-it. Si ka evoluar vizioni juaj që nga kandidimi i parë?
Sot, vizioni im është më i orientuar drejt zgjidhjeve përmirësimi i shërbimeve publike, rritja e transparencës në vendimmarrje, dhe forcimi i bashkëpunimit mes komuniteteve të ndryshme në Enfield është keqësuar që nga zgjedhjet e fundit. Gjithashtu, i kushtoj më shumë rëndësi zhvillimit të qëndrueshëm dhe përfshirjes së qytetarëve në proceset vendimmarrëse
Si shqiptar me një histori emigracioni dhe integrimi, sa e rëndësishme është për ju që komunitetet emigrante të kenë përfaqësim të drejtpërdrejtë në institucionet publike britanike?
Për mua është jashtëzakonisht e rëndësishme. Përfaqësimi i drejtpërdrejtë i komuniteteve emigrante në institucionet publike nuk është thjesht çështje simbolike, është çështje drejtësie, barazie dhe funksionimi më të mirë të demokracisë.
Gjithashtu, përfaqësimi sjell perspektiva të ndryshme në vendimmarrje. Politikat bëhen më të drejta dhe më efektive kur marrin parasysh përvojat e të gjithë komuniteteve, përfshirë ata që shpesh janë lënë në periferi. Kjo nuk përfiton vetëm komunitetet emigrante, por gjithë shoqërinë britanike.
Në fund, bëhet fjalë për të siguruar që çdo qytetar të ketë zë dhe mundësi reale për të ndikuar në vendimet që prekin jetën e tij.
Mendoni se angazhimi i shqiptarëve në politikë dhe në role publike ndihmon në ndryshimin e perceptimeve të padrejta që media britanike ka krijuar shpesh për komunitetin shqiptar?
Po, mendoj se angazhimi i shqiptarëve në politikë dhe në role publike luan një rol shumë të rëndësishëm në ndryshimin e perceptimeve të padrejta, por duhet parë si pjesë e një procesi më të gjerë, jo si zgjidhje e vetme.
Kur shqiptarët janë të pranishëm në institucione, në administratë publike, në arsim, biznes apo media, ata kontribuojnë në krijimin e një imazhi më të balancuar dhe real. Njerëzit fillojnë të shohin histori konkrete suksesi, përkushtimi dhe kontributi, që shpesh nuk pasqyrohen mjaftueshëm në narrativat mediatike. Kjo ndihmon në sfidimin e stereotipeve dhe në ndërtimin e besimit.
Shqiptarët në Britaninë e Madhe janë përballur shpesh me stigmatizim mediatik. Si mund të kontribuojë përfaqësimi juaj politik në rivendosjen e një imazhi më të drejtë dhe realist për komunitetin tonë?
Përfaqësimi im politik mund të kontribuojë në këtë drejtim në disa mënyra konkrete, por pa pretenduar se një individ i vetëm mund të ndryshojë menjëherë një narrativë të tërë.
Së pari, përmes shembullit personal dhe punës së përditshme në institucion. Kur një përfaqësues publik punon me integritet, transparencë dhe përkushtim, ai sfidon në mënyrë të drejtpërdrejtë stereotipet negative. Nuk bëhet fjalë për propagandë, por për ndërtim besimi përmes rezultateve reale.
Së dyti, duke ngritur zërin kur ka raportime të padrejta. Një rol politik të jep mundësinë të reagosh në mënyrë më të strukturuar ndaj stigmatizimit, të kërkosh llogaridhënie dhe të promovosh një diskurs më të balancuar në hapësirën publike.
Së treti, duke krijuar ura bashkëpunimi mes komunitetit shqiptar dhe institucioneve lokale. Sa më shumë që komuniteti përfshihet në aktivitete qytetare, projekte lokale dhe vendimmarrje, aq më shumë ndryshon perceptimi—sepse njerëzit shohin kontribut konkret, jo thjesht narrativa.
Gjithashtu, është e rëndësishme të promovohen historitë pozitive: sipërmarrës, profesionistë, të rinj të suksesshëm, familje që kontribuojnë çdo ditë në shoqëri. Këto histori ekzistojnë, por shpesh nuk marrin vëmendjen që meritojnë.
Në fund, qëllimi nuk është “të përmirësojmë imazhin” në mënyrë artificiale, por të sigurojmë që realiteti i komunitetit tone me sfidat dhe arritjet e tij të përfaqësohet në mënyrë të drejtë dhe të ndershme.
Sa ndikim ka integrimi i suksesshëm i emigrantëve në forcimin e marrëdhënieve mes komuniteteve dhe në krijimin e një shoqërie më të barabartë në Mbretërinë e Bashkuar?
Integrimi i suksesshëm i emigrantëve ka ndikim thelbësor, jo vetëm për vetë komunitetet emigrante, por për funksionimin e gjithë shoqërisë në Mbretërinë e Bashkuar.
Kur integrimi funksionon mirë, krijohet besim mes komuniteteve. Njerëzit ndihen pjesë e së njëjtës shoqëri, jo të ndarë në “ne” dhe “ata”. Kjo ul tensionet sociale dhe rrit bashkëpunimin në jetën e përditshme nga shkollat dhe vendet e punës, deri te institucionet lokale.
Një integrim i suksesshëm gjithashtu ndikon drejtpërdrejt në barazi. Kur emigrantët kanë akses real në arsim, punësim dhe përfaqësim, ata nuk mbeten në periferi, por kontribuojnë në mënyrë aktive në ekonomi dhe në jetën publike. Kjo e bën shoqërinë më të drejtë dhe më të qëndrueshme.
Nga ana tjetër, duhet theksuar se integrimi nuk është një proces njëkahësh. Nuk bëhet fjalë vetëm që emigrantët të përshtaten, por edhe që institucionet dhe shoqëria pritëse të jenë të hapura, të drejta dhe gjithëpërfshirëse. Vetëm në këtë mënyrë krijohet një ndjenjë e përbashkët përkatësie.
Në fund, një shoqëri që arrin të integrojë mirë diversitetin e saj është më e fortë, më inovative dhe më e bashkuar dhe kjo është në interes të të gjithëve.
Si e balanconi identitetin tuaj shqiptar me përgjegjësinë për të përfaqësuar një komunitet të larmishëm si ai i Enfield-it?
Për mua, kjo nuk është një kontradiktë, por një avantazh. Identiteti im shqiptar është pjesë e asaj që jam dhe më ka formuar vlerat, këmbënguljen dhe ndjeshmërinë ndaj sfidave që përjetojnë shumë familje emigrante. Por në të njëjtën kohë, roli im si përfaqësues publik kërkon që të jem i drejtë dhe i barabartë ndaj çdo banori, pavarësisht prejardhjes së tij.
Dhe qëllimi im është i qartë që të përfaqësoj çdo qytetar me ndershmëri dhe përkushtim, duke e kthyer diversitetin në një forcë që na bashkon, jo që na ndan.
Çfarë mesazhi keni për të rinjtë shqiptarë dhe emigrantët që hezitojnë të përfshihen në jetën publike apo politike të vendit ku jetojnë?
Mesazhi im është i drejtpërdrejtë: nëse nuk përfshiheni, dikush tjetër do të marrë vendime për ju dhe jo gjithmonë duke kuptuar realitetin tuaj.
E kuptoj hezitimin. Politika mund të duket e largët, madje zhgënjyese ndonjëherë. Por angazhimi nuk fillon domosdoshmërisht me poste të larta. Fillon me hapa të vegjël: pjesëmarrje në aktivitete komunitare, vullnetarizëm, ngritje zëri për çështje që ju prekin, apo edhe thjesht informim dhe votim i ndërgjegjshëm.
Të rinjtë shqiptarë dhe emigrantët kanë shumë për të ofruar—energji, ide të reja, perspektiva të ndryshme. Këto janë të nevojshme në një shoqëri si ajo britanike, që është e ndërtuar mbi diversitetin.
Gjithashtu, është e rëndësishme të kuptoni se zëri juaj ka vlerë. Përfaqësimi nuk është vetëm për ata që kanë lindur këtu apo që kanë lidhje të forta me sistemin është për këdo që jeton këtu dhe kontribuon në shoqëri.
Në fund, mos e shihni veten vetëm si spektatorë. Jeni pjesë e këtij vendi dhe keni të drejtë të ndikoni në të ardhmen e tij.
Nëse zgjidheni, cilat do të jenë prioritetet tuaja kryesore për komunitetin lokal dhe si do të siguroheni që zëri i emigrantëve të dëgjohet më fort?
Nëse zgjidhem, prioritetet e mia do të jenë të qarta dhe të lidhura drejtpërdrejt me nevojat reale të komunitetit lokal.
Për sa i përket zërit të emigrantëve, kjo kërkon më shumë se deklarata. Do të punoj për të krijuar mekanizma konkretë për përfshirje takime të rregullta me komunitetet, forume konsultimi dhe bashkëpunim me organizata lokale që përfaqësojnë grupe të ndryshme.
Gjithashtu, do të inkurajoj pjesëmarrjen aktive: më shumë informim mbi të drejtat dhe mundësitë, si dhe mbështetje për ata që duan të angazhohen në jetën publike. Sa më shumë njerëz të ndihen të dëgjuar dhe të përfshirë, aq më e fortë bëhet zëri i tyre.
Në fund, qëllimi im është i thjeshtë: të ndërtoj një komunitet ku çdo banor pavarësisht prejardhjes ndihet i përfaqësuar, i respektuar dhe me mundësi reale për të ndikuar.
A mendoni se suksesi i shqiptarëve në fusha si politika, biznesi dhe arsimi ndihmon në ndërtimin e një narrative të re për diasporën shqiptare në Britani?
Po, ndihmon por nuk mjafton vetëm suksesi individual për të ndryshuar një narrativë të tërë.
Arritjet e shqiptarëve në politikë, biznes dhe arsim krijojnë shembuj konkretë që sfidojnë stereotipet. Ato tregojnë një realitet më të plotë: një komunitet që punon fort, kontribuon dhe ndërton jetë të qëndrueshme. Këto histori kanë ndikim, sidomos kur bëhen të dukshme në hapësirën publike.
Megjithatë, është e rëndësishme të mos krijohet një tjetër ekstrem, ku vetëm historitë e suksesit “të jashtëzakonshëm” përfaqësojnë komunitetin. Realiteti është më i gjerë—përfshin njerëz të zakonshëm që kontribuojnë çdo ditë në mënyra të ndryshme. Edhe kjo duhet të jetë pjesë e narratives.
Për të ndërtuar një imazh më të drejtë dhe të qëndrueshëm, nevojitet një kombinim: përfaqësim në institucione, angazhim qytetar, media më e balancuar dhe histori të larmishme që pasqyrojnë realitetin siç është.
Pra, po suksesi ndihmon dhe është i rëndësishëm, por efekti i tij rritet shumë kur shoqërohet me përfshirje më të gjerë dhe me një tregim më të ndershëm të përvojës së diasporës shqiptare.
Si e shihni rolin tuaj afatgjatë jo vetëm si kandidat, por si përfaqësues i një brezi të ri shqiptarësh që synojnë të kontribuojnë aktivisht në shoqërinë britanike?
E shoh rolin tim afatgjatë si më shumë se një mandat apo një kandidim si pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për të hapur rrugë dhe për të normalizuar praninë e brezit të ri shqiptar në jetën publike britanike.
Së pari, dua të jem një përfaqësues që sjell standarde të larta në shërbim dhe integritet. Nëse njerëzit shohin rezultate konkrete dhe qasje të ndershme, kjo krijon besim jo vetëm tek unë si individ, por edhe tek ideja që të rinjtë me prejardhje emigrante mund të kontribuojnë në mënyrë serioze dhe të qëndrueshme.
Së dyti, e shoh veten si dikë që ndërton ura mes komuniteteve, mes brezave dhe mes qytetarëve dhe institucioneve. Kjo është thelbësore për një shoqëri si ajo britanike, ku diversiteti është realitet i përditshëm.
Së treti, dua të inkurajoj dhe mbështes të tjerët që të përfshihen. Nuk ka kuptim të jesh “i pari” nëse nuk ndihmon që të vijnë edhe të tjerë pas teje. Kjo do të thotë mentorim, krijim mundësish dhe promovim i pjesëmarrjes së të rinjve në politikë dhe në role publike.
Në plan afatgjatë, synimi im është që përfaqësimi i shqiptarëve dhe i komuniteteve të tjera emigrante të mos shihet më si diçka e rrallë apo e jashtëzakonshme, por si një pjesë normale e një demokracie të shëndetshme dhe gjithëpërfshirëse.
Ne fund, bëhet fjalë për ndikim të qëndrueshëm: të kontribuoj në ndërtimin e një shoqërie ku brezat e ardhshëm nuk do të kenë të njëjtat pengesa, por më shumë mundësi për të ecur përpara.
Dhe së fundi do i bëja thirrje të gjithë diasporës që të dali dhe të votojë gjithmonë kur ka votime në vendet përkatëse ku jetojnë.
Ju faleminderit për këtë mundësi që më dhatë që të shprehja mendimet e mia në median tuaj.
